
Ο Λόφος Φιλοπάππου, γνωστός και ως Λόφος Μουσών ή Λόφος Σέγγιο, δεσπόζει νοτιοδυτικά της Ακρόπολης στην Αθήνα. Στην κορυφή του βρίσκεται το Μνημείο του Φιλοπάππου, αφιερωμένο στον ύπατο Γάιο Ιούλιο Αντίοχο Επιφανή Φιλόπαππο, εγγονό του τελευταίου βασιλιά της Κομμαγηνής, Αντίοχου Δ΄. Η ανέγερση του μνημείου, μεταξύ 114 και 116 μ.Χ., έδωσε το όνομά του στον λόφο.
Ο λόφος συνδέεται με τους γειτονικούς λόφους του Αστεροσκοπείου (Λόφος Νυμφών) και της Πνύκας, δημιουργώντας μια ενιαία λοφώδη περιοχή με πλούσια ιστορία. Γύρω από τον Λόφο Φιλοπάππου αναπτύχθηκαν οι συνοικίες Φιλοπάππου, Κουκάκι, Ασύρματος, Πετράλωνα και Ακρόπολη, ενώ στη νότια πλευρά του λόφου βρίσκεται το Θέατρο Δόρα Στράτου, αφιερωμένο στην ελληνική παραδοσιακή μουσική και χορό.
Η παλαιότερη ονομασία “Λόφος Σέγγιο” ανάγεται στην εποχή της Φραγκοκρατίας και διατηρήθηκε μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Η ετυμολογία της προέρχεται πιθανώς από την ιταλική λέξη “segno” (σήμα), υποδηλώνοντας την ύπαρξη σηματογραφικού σταθμού στη νότια κορυφή του λόφου κατά τη Φραγκοκρατία, που μετέδιδε σήματα σχετικά με την εμφάνιση στόλων ή πειρατικών πλοίων.
Το 2002, στο πλαίσιο της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας, επιχειρήθηκε η περίφραξη του λόφου και η ένταξή του σε ενιαίο εισιτήριο επισκεψιμότητας. Ωστόσο, ένα δραστήριο κίνημα κατοίκων απέτρεψε αυτά τα σχέδια, διασφαλίζοντας την ελεύθερη πρόσβαση στον λόφο, με τελική δικαίωση από το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2015.
Η συνοικία του Φιλοπάππου, που αναπτύχθηκε γύρω από τον λόφο, συνορεύει με τις περιοχές Κουκάκι, Πετράλωνα, Μακρυγιάννη και Ακρόπολη. Εξυπηρετείται από τη γραμμή 2 του μετρό (σταθμός Συγγρού-Φιξ) και από γραμμές τρόλεϊ, καθιστώντας την εύκολα προσβάσιμη στους κατοίκους και τους επισκέπτες της Αθήνας.
